Financieren, ontwikkelen, exploiteren en verduurzamen van vastgoed

Wat je als pandeigenaar kunt doen om krakers te ontruimen

Kraken is sedert de invoering van de Wet Kraken en leegstand strafbaar. Toch gebeurt het nog regelmatig dat panden gekraakt worden. Dit artikel behandelt wat je als eigenaar kunt doen om krakers te ontruimen.

Krakers kraken veelal om leegstand te voorkomen en geven als verweer dat ze een beroep doen op het huisrecht zoals is vastgelegd in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het huisrecht botst met het eigendomsrecht. Juridisch weegt het eigendomsrecht zwaarder.

In beginsel zijn er twee manieren om ontruiming te vorderen:

  1. Strafrechtelijke ontruiming
  2. Civielrechtelijk ontruiming

 

Strafrechtelijke ontruiming

Pandeigenaren die met een gekraakt pand kampen, kunnen hiervan aangifte doen bij het Openbaar Ministerie. Het Openbaar Ministerie zal bij een strafbaar feit – wat kraken is – in beginsel overgaan tot ontruimen (art. 551a Sv):

“In geval van verdenking van een misdrijf als omschreven in de artikelen 138, 138a en 139 van het Wetboek van Strafrecht kan iedere opsporingsambtenaar de desbetreffende plaats betreden. De opsporingsambtenaar is bevoegd alle personen die daar wederrechtelijk vertoeven, alsmede alle voorwerpen die daar ter plaatse worden aangetroffen, te verwijderen of te doen verwijderen.”

Jurisprudentie vergt dat voordat tot strafrechtelijke ontruiming overgegaan wordt dat krakers eerst in de gelegenheid worden gesteld om het pand vrijwillig te verlaten of een kort geding in te stellen. Het Openbaar Ministerie wacht om deze reden tot 8 weken met de definitieve ontruiming.

Uiteraard zijn er uitzonderingen, zoals wanneer er sprake is van een gevaarlijke situatie. In dit geval zal het Openbaar Ministerie een eventueel kort geding niet afwachten.

Het Openbaar Ministerie gaat niet altijd over tot actie. Dit bijvoorbeeld wanneer toekomstplannen voor het pand onduidelijk zijn en er om deze reden een risico bestaat dat het pand na ontruiming wederom gekraakt wordt.

 

Civielrechtelijke ontruiming

Pandeigenaren die ontruiming wensen, kunnen een kort geding aanspannen tegen de krakers. Een voorwaarde bij een dergelijk kort geding is dat er een spoedeisend belang dient te zijn. Een spoedeisend belang is bijvoorbeeld verbouw-, verhuur-, verkoop- of sloopplannen.

Het voordeel van een civielrechtelijk kort geding is dat de 8-wekentermijn die het Openbaar Ministerie hanteert bij een strafrechtelijke ontruiming niet van toepassing is.

Gaat de rechter mee in het pleidooi over te gaan tot ontruiming, dan veroordeelt de rechter de krakers om het pand te verlaten wegens inbreuk op het eigendomsrecht van de eigenaar en wordt een ontruimingstermijn vastgesteld. Veelal wordt een ontruimingstermijn van tussen de één en vijf dagen overeengekomen (om de krakers de gelegenheid te geven het pand vrijwillig te verlaten).

Vertrekken de krakers na verloop van de ontruimingstermijn niet vrijwillig, dan kan de pandeigenaar een deurwaarder inschakelen. Een deurwaarder verzorgt in samenwerking met de politie vervolgens de onvrijwillige ontruiming van de krakers.